مجلس نمایندگان مجلس عالی تاجیکستان روز اول اکتبر سال جاری، توافق‌نامه تأمین مالی میان تاجیکستان و انجمن بین‌المللی توسعه را برای اختصاص ۳۰۰ میلیون دلار به نیروگاه برق‌آبی “راغون” تصویب کرد.
تصمیم تخصیص این مبلغ را هیئت‌مدیره اجرایی بانک جهانی در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ تأیید کرده بود.
به گزارش دفتر مطبوعاتی مجلس نمایندگان تاجیکستان، این منابع برای ادامه عملیات ساختمانی، خرید و نصب تجهیزات الکترومکانیکی و همچنین پشتیبانی فنی و مدیریت پروژه هزینه خواهد شد. این کمک مالی، علاوه بر این، هزینه‌های مربوط به نظارت بر کیفیت و ایمنی، اقدامات زیست‌محیطی و اجتماعی، جابه‌جایی خانواده‌های آسیب‌دیده از اجرای طرح و احیای منابع درآمدی آن‌ها را پوشش می‌دهد.
همچنین، تقویت سامانه‌های پایش و پیش‌بینی هواشناسی در برنامه گنجانده شده است. هدف از این اقدام، بهبود مدیریت مخزن سد راغون و کاهش خطر سیلاب برای مناطق واقع در پایین‌دست رودخانه است.
۶۵۰ میلیون دلار؛ مجموع کمک‌های بلاعوض بانک جهانی
این مرحله دوم برنامه بانک جهانی برای تأمین مالی ساخت نیروگاه برق‌آبی راغون است. در مرحله نخست، انجمن بین‌المللی توسعه ۳۵۰ میلیون دلار کمک بلاعوض به تاجیکستان اختصاص داده بود.
این پروژه با مشارکت گروهی از شرکای بین‌المللی اجرا می‌شود و بانک جهانی، بنا به درخواست دولت تاجیکستان، هماهنگی فعالیت‌های این گروه را بر عهده دارد.
در میان شرکای مالی پروژه، بانک توسعه آسیایی، بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا، بانک سرمایه‌گذاری اروپا، بانک توسعه اسلامی، صندوق توسعه عربستان سعودی، صندوق کویت، صندوق اوپک برای توسعه بین‌المللی، صندوق توسعه قطر، صندوق ابوظبی و شماری دیگر از نهادهای مالی حضور دارند.
طبق ارزیابی بانک جهانی، پس از راه‌اندازی نیروگاه برق‌آبی “راغون” با ظرفیت کامل، این نیروگاه می‌تواند سالانه حدود ۱۴٫۴ میلیارد کیلووات‌ساعت برق تولید کند. این رقم حدود ۶۰ درصد از حجم کنونی تولید برق در تاجیکستان را تشکیل می‌دهد. پروژه همچنین باید امکانات صادرات برق به کشورهای آسیای مرکزی، از جمله قزاقستان و ازبکستان را گسترش دهد.
شرکای بین‌المللی چقدر سرمایه می‌گذارند؟
افزون بر بانک جهانی، برای تأمین مالی ساخت نیروگاه برق‌آبی “راغون” دیگر نهادهای مالی بین‌المللی و صندوق‌های توسعه نیز جذب شده‌اند. در سپتامبر ۲۰۲۴ امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، اعلام کرده بود که گفت‌وگو با شماری از شرکا برای جذب منابع مالی برای پروژه ادامه دارد.
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا در دسامبر ۲۰۲۴ توافق‌نامه‌ای به ارزش ۲۷۰ میلیون دلار با تاجیکستان برای اجرای مرحله نخست برنامه توسعه نیروگاه راغون امضا کرد. پیش‌بینی شده است که مجموع تأمین مالی این بانک برای پروژه به ۵۰۰ میلیون دلار برسد.
بانک توسعه اسلامی نیز اختصاص ۱۵۰ میلیون دلار برای ساخت این نیروگاه را تصویب کرده است. تصمیم مربوط به تخصیص این مبلغ در آوریل ۲۰۲۴ از سوی هیئت‌مدیره این بانک اتخاذ شد.
صندوق توسعه عربستان سعودی برای تکمیل نیروگاه راغون ۱۰۰ میلیون دلار تأمین مالی می‌کند. این وام با نرخ ترجیحی سالانه ۱.۵ درصد، برای دوره ۳۰ ساله و با هشت سال مهلت تنفس ارائه شده است.
صندوق اوپک برای توسعه بین‌المللی نیز ۱۰۰ میلیون دلار برای نیروگاه راغون در نظر گرفته است. بخش نخست این تأمین مالی به ارزش ۲۵ میلیون دلار در اکتبر ۲۰۲۴ نهایی شد.
علاوه بر این، صندوق توسعه کویت، صندوق ابوظبی، بانک توسعه آسیایی، بانک سرمایه‌گذاری اروپا و نهادهای مالی ایتالیا نیز در تأمین مالی این پروژه مشارکت دارند.
برای تکمیل ساخت روغون چقدر منابع مالی لازم است؟
در سال ۲۰۲۶، مبلغ ۱۱.۴ میلیارد سامانی برای ساخت نیروگاه برق‌آبی راغون در نظر گرفته شده است. بر اساس اطلاعاتی که امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، در ماه اوت ارائه کرد، طی هفت ماه نخست سال، از محل تمامی منابع تأمین مالی، ۸.۴ میلیارد سامانی برای عملیات ساختمانی و نصب تجهیزات این نیروگاه هزینه شده بود.
این در حالی است که در سال ۲۰۲۵، از بودجه دولتی تاجیکستان ۸.۱ میلیارد سامانی برای ساخت نیروگاه راغون اختصاص یافته بود.
از سال ۲۰۰۸ تاکنون، مجموع منابعی که از محل بودجه دولتی و سایر منابع برای ساخت‌وساز و بازسازی این نیروگاه هزینه شده، به ۶۰.۳ میلیارد سامانی رسیده است. با این حال، برای تکمیل کامل پروژه همچنان به منابع مالی بیشتری نیاز است.
