رئیس‌جمهور تاجیکستان ضمن این سفر، صبح امروز در ناحیه “اَشْت” نیروگاه خورشیدی ۲۵۰ مگاواتی را به بهره‌برداری رساند؛ نیروگاهی که قرار است سالانه حدود ۴۳۵ میلیون کیلووات‌ساعت برق تولید کند.
امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، سفر کاری خود به ولایت سغد را با هدف افتتاح طرح‌های مختلف، بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی منطقه و شرکت در مراسم سی‌وپنجمین سالگرد استقلال تاجیکستان انجام می‌دهد.
رئیس‌جمهور صبح امروز در شهرک “شیدان” ناحیه اشت، نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۲۵۰ مگاوات را به بهره‌برداری رساند. نخستین کیلووات‌ساعت برق تولیدی این نیروگاه پیش‌تر وارد شبکه برق کشور شده بود.
ساخت این نیروگاه در نوامبر ۲۰۲۵ توسط شرکت “آیان انرژی” آغاز و در زمینی به مساحت ۷۹۳ هکتار اجرا شد. بنا بر اطلاعات رسمی، بیش از ۵۰۰ نفر از تاجیکستان و چین در روند ساخت آن مشارکت داشتند.
برای اتصال نیروگاه به شبکه واحد انرژی کشور نیز خط انتقال هوایی دو مداره ۲۲۰ کیلوولت به طول ۹.۸ کیلومتر احداث شده است. در مسیر این خط ۳۶ پایه نصب شده و اتصال نیروگاه به پست برق ۲۲۰/۱۱۰/۶ کیلوولت “اشت” را فراهم کرده است.
بر اساس اعلام رسمی، پس از راه‌اندازی کامل، نیروگاه خورشیدی “اشت” قادر خواهد بود سالانه به‌طور متوسط ۴۳۵ میلیون کیلووات‌ساعت برق تولید کند و حدود ۴۰ متخصص در آن مشغول به کار شوند. این پروژه با مشارکت شرکت “China Energy Overseas Investment” اجرا خواهد شد.
احداث این نیروگاه در شرایطی صورت می‌گیرد که بیش از ۹۰ درصد برق تاجیکستان از نیروگاه‌های برق‌آبی تأمین می‌شود و تولید برق کشور تا حد زیادی به میزان آب رودخانه‌ها و مخازن وابسته است. در سال‌های کم‌آبی، تولید برق نیروگاه‌های آبی کاهش می‌یابد و به همین دلیل، توسعه منابع انرژی مستقل از جریان رودخانه‌ها، از جمله انرژی خورشیدی، در دستور کار قرار گرفته است.
در همین چارچوب، در اکتبر ۲۰۲۵ در همایش “دوشنبه اینوست” اسنادی برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت مجموعاً تا ۲ هزار مگاوات امضا شد و دولت تاجیکستان همچنین برای احداث چند نیروگاه خورشیدی دیگر با ظرفیت مجموع ۱۵۰۰ مگاوات در دو سال آینده به دنبال جذب سرمایه‌گذاری مستقیم است.
افتتاح طرح‌های اقتصادی در ناحیه “باباجان غفوراف”
در نخستین روز سفر، رئیس‌جمهور تاجیکستان در ناحیه باباجان غفوراف چند طرح اقتصادی و اجتماعی را افتتاح کرد. یکی از این طرح‌ها کارخانه روغن شرکت “عنقا اینوست” بود که توسط گروه شرکت‌های “فراوان” ساخته شده است.
این کارخانه توان فرآوری روزانه ۲۰۰ تن مواد اولیه و ظرفیت سالانه فرآوری ۷۰ هزار تن دانه‌های روغنی را دارد. روغن آفتابگردان، پنبه و انواع روغن‌های ترکیبی از محصولات اصلی آن عنوان شده و مواد اولیه آن از روسیه و قزاقستان وارد می‌شود.
بر اساس اطلاعات رسمی، در صورت فعالیت کامل کارخانه، این واحد می‌تواند تا ۳۰ درصد نیاز بازار داخلی تاجیکستان به روغن نباتی را تأمین کند.
امامعلی رحمان همچنین کارخانه آرد شرکت “اراده اینوست” را افتتاح کرد. این واحد ظرفیت فرآوری روزانه ۶۰۰ تن گندم را دارد و برای ۵۰ نفر از ساکنان محلی شغل ایجاد کرده است. تجهیزات مدرن این کارخانه از سوئیس وارد و بنا بر اطلاعات ارائه‌شده، در مقایسه با تجهیزات پیشین ۲۰ درصد برق کمتری مصرف می‌کند.
در مجموعه “عنقا اینوست” نیز ۱۱ طرح به‌صورت حضوری و مجازی افتتاح شد؛ از جمله کارخانه تولید پنل‌های معدنی کامپوزیتی شرکت “زرتخته”، مهدکودک خصوصی “درخش استقلال” با ظرفیت ۲۴۰ کودک، سالن ورزشی “هفت‌کلان” و آسایشگاه “مرحبا” با ۳۰ تخت.
بر اساس گزارش رسمی، طی پنج سال گذشته با مشارکت نهادهای دولتی، صاحبان کسب‌وکار و مردم شهرستان باباجان غفوراف، در مجموع ۲ هزار و ۷۴۵ طرح و تأسیسات مختلف در این شهرستان ساخته شده است.
از مدرسه و مرکز درمانی تا طرح‌های عمرانی در “اسپیتامن”
در ناحیه اسپیتامن نیز هفت طرح به‌صورت مجازی افتتاح شد که از جمله آنها می‌توان به مهدکودک شماره ۶ با ظرفیت ۳۰۰ کودک، یک درمانگاه دارای ۱۰ اتاق، ساختمان اداره آموزش‌وپرورش، مرکز تشخیص و درمان “شرایان ورید” با ۲۶ تخت و ۷۰ فرصت شغلی، مدرسه شماره ۱۳ با ظرفیت هزار و ۳۵۰ دانش‌آموز در دو شیفت، مرکز بهداشت با ۱۳ اتاق و کارگاه تولید کفش و پوشاک «محیّو» اشاره کرد.
کارگاه “مهیا” ظرفیت تولید ماهانه هزار و ۵۰۰ جفت کفش و ۶ هزار قطعه لباس را دارد. همچنین اعلام شده است که از سال ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۸۰۰ طرح و تأسیسات در ناحیه اسپیتامن ساخته یا بازسازی شده است.
در جریان این سفر، رئیس‌جمهور تاجیکستان از مسئولان خواست روند اقدامات عمرانی و آبادانی در مناطق را تقویت کنند. توسعه راه‌های ارتباطی، روشنایی خیابان‌ها، فضای سبز و احداث شبکه‌های انتقال آب و فاضلاب و همچنین زیرساخت‌های برق و گرمایش از جمله محورهای مورد تأکید وی بود.
سرمایه‌گذاری در آموزش و درمان
یکی دیگر از طرح‌های افتتاح‌شده در ناحیه باباجان غفوراف، دبیرستان خصوصی “حیات” در روستای “حیدر عثمانوف” بود. این مدرسه چهار طبقه، ۴۵ کلاس درس و ۴۱ اتاق جانبی دارد و برای تحصیل هزار و ۲۰۰ دانش‌آموز در یک شیفت طراحی شده است.
این مجموعه همچنین دارای سالن اجتماعات ۵۰۰ نفره، غذاخوری با ظرفیت ۲۰۰ نفر و کتابخانه مدرن است و برای ۷۰ نفر از ساکنان محلی اشتغال ایجاد کرده است.
در شهر “خجند” نیز در نخستین روز سفر، ساختمان الحاقی بیمارستان بالینی کودکان استان به بهره‌برداری رسید. این ساختمان هفت طبقه برای پذیرش و درمان همزمان ۲۰۰ بیمار طراحی شده است.
طرح‌های راه‌سازی و زیرساختی در ناحیه “اشت”
پس از افتتاح نیروگاه خورشیدی در روز دوم سفر، امامعلی رحمان در ناحیه اشت هفت طرح دیگر را نیز به‌صورت مجازی افتتاح کرد.
از جمله این طرح‌ها، جاده “کوروش–بک‌آباد” به طول ۱۲.۷ کیلومتر، جاده “خست‌وَرز–ساحل‌آب” به طول ۱۰ کیلومتر، ساختمان جدید اداره آموزش‌وپرورش ناحیه و آسایشگاه “بنیاد” بود.
همچنین مهدکودک روستای “دوستی” با ظرفیت ۱۸۰ کودک، میدان نشان دولتی در شهرک “شیدان” و ساختمان الحاقی مدرسه شماره ۹ در منطقه روستایی “آریان” افتتاح شدند.
در جریان این برنامه، طرح ساخت جاده “باباجان غفوراف–اشت” به طول ۱۰۶ کیلومتر نیز به رئیس‌جمهور معرفی شد. بنا بر گزارش رسمی، این مسیر اهمیت بین‌المللی دارد، از نواحی باباجان غفوراف و اشت عبور و تاجیکستان را به ازبکستان متصل می‌کند.
در مجموع، برنامه روزهای نخست سفر رئیس‌جمهور تاجیکستان به ولایت سغد طیفی از پروژه‌های انرژی و صنعت تا آموزش، درمان، گردشگری، اشتغال و زیرساخت‌های حمل‌ونقل را دربر گرفته است؛ سفری که همچنان ادامه دارد.
